Trước đây, Nhật Bản cũng có phong tục đón Tết âm lịch như các quốc gia châu Á khác. Thế nhưng để phát triển và hòa cùng dòng chảy thế giới, kể từ năm 1873, người Nhật đã chuyển sang ăn Tết theo lịch phương Tây.

Tuy nhiên, những phong tục, lễ nghi và các món ăn truyền thống đặc biệt trong ngày Tết của xứ sở vẫn trường tồn mãi đến ngày nay.

Các Thánh Ăn đâu rồi, hãy cùng Saigon8 tìm hiểu ẩm thực ngày Tết của đất nước Mặt trời mọc nhé!

OSECHI – BỮA ĂN ĐÓN NĂM MỚI


Trong tiếng Nhật, “sechi” có nghĩa là “chuyển giao giữa từng mùa”. Osechi là bữa ăn bắt đầu một năm mới với ý nghĩa “Hạnh phúc chồng hạnh phúc”.

Sở dĩ có cái tên này vì về hình thức, Osechi gồm các khay xếp chồng lên nhau và bên trong lấp đầy những món ăn mang ý nghĩa phúc lành.

Người Nhật có quan niệm cả phòng bếp Thần linh cũng ghé thăm, nên từ ngày 1 đến ngày 3 họ sẽ không nấu nướng gì cả. Do đó, các món ăn trong Osechi đa phần là những món bảo quản được dài ngày. Người nội trợ cũng không cần phải nấu nướng nên có thể thảnh thơi tận hưởng không khí năm mới.


Trước khi dùng Osechi, người Nhật sẽ chúc tết và uống rượu Otoso để cầu mong một năm mới đầy sức khỏe cho cả gia đình.

Một số món có trong Osechi là Kobumaki (rong biển cuộn rim ngọt), Ebinosaka Mushi (tôm hấp rượu sake), Kazunoko (cá trích), Nimono (rau củ hầm), Namasu (cà rốt và củ cải ngâm giấm), Tazukuri (khô cá cơm rim nước tương), Kinpira Gobo (ngưu bàng xào cà rốt), Kuromame (đậu đen ninh), Kurikinton (bánh làm từ hạt dẻ và khoai lang nghiền), Datemaki (trứng cuộn), Tai-no Shioyaki (cá biển nướng), chả cá Kamaboko trắng hồng...

TOSHIKOSHI SOBA – MÌ TRƯỜNG THỌ


Người Nhật ăn mì trường thọ (có ý nghĩa là năm cũ đã qua) vào đêm giao thừa (Omisoka). Có nhà thường ăn trong bữa tối, cũng có nhà sau khi dùng bữa tối với Sushi, lẩu Sukiyaki, rồi mới thưởng thức Toshikoshi soba trong tiếng chuông giao thừa (Joya no Kane).

Sợi mì trường thọ được làm bằng kiều mạch, sợi dài, tượng trưng cho cuộc sống khỏe mạnh, dài lâu.

OZONI (SÚP MOCHI)


Vào buổi sáng đầu tiên của năm mới, cả nhà sẽ quây quần bên bàn ăn uống rượu sake và ăn Ozoni, món súp truyền thống gắn liền với ngày Tết. Zoni được hiểu là các nguyên liệu nấu chung với nhau nên không hề có một công thức chính xác nào để nấu món này cả.

Linh hồn của Ozoni là bánh dày (mochi) được ninh chung với thịt gà, rau củ và nước dùng Dashi, thường ăn kèm với Osechi .

MOCHI (BÁNH DÀY)


Mochi xuất hiện thường xuyên trong những sự kiện đặc biệt của người Nhật. Ngày Tết, người Nhật có nhiều cách ăn Mochi khác nhau như Ozoni, mochi nướng chấm Shoyu cuộn rong biển bên ngoài, mochi chấm đường, mochi nhào đậu đỏ, bột đậu nành và củ cải bào.

Tương đồng với người Việt, người Nhật cũng luôn tôn sùng những hạt gạo đã nuôi dưỡng họ trưởng thành theo tháng năm. Để tạ ơn Thần linh, người Nhật dâng vật cúng là những chiếc bánh mochi làm từ gạo nếp dẻo ngọt.


Kagami mochi là bánh dày dâng lên thần linh. Họ bày bánh ở hốc tường Tokonoma trang trọng trong phòng khách hoặc nhà bếp để cầu nguyện trường thọ cho gia đình. Kagami mochi gồm 2 chiếc bánh mochi xếp chồng lên nhau, cái nhỏ nằm trên cái lớn và được trang trí hài hòa, đẹp mắt. Trên chiếc bánh mochi nhỏ người ta còn đặt một quả cam với mong ước phồn thịnh cho gia đình.

Tuy nhiên, người Nhật quan niệm những ngày đầu năm mới không nên ăn Kagami mochi vì sẽ đuổi Thần linh ra khỏi nhà. Cho nên, họ chỉ ăn Kagami mochi vào ngày cuối Tết, tùy từng vùng nhưng phổ biến nhất là ngày 11/01, với ý nghĩa “Vậy là cuối cùng cũng hết Tết rồi nhỉ”. Họ sẽ đập nhỏ bánh dày giờ đây đã cứng bằng chày gỗ, rồi cho vào món súp Ozoni hay Shiruko (món chè đậu đỏ ăn kèm với bánh dày).

NANAKUSAGAYU (CHÁO THẤT THÁI)


Vào ngày 7/1, người Nhật thường nấu cháo với 7 loại “thảo dược mùa xuân” là cần ta, cây rau tề, gogyo, hotokezona, cây tinh thảo, củ cải tròn và củ cải.

Sau khi ăn quá nhiều món ăn ngày Tết, người Nhật sẽ ăn món này cho dịu bụng và cung cấp dưỡng chất từ rau xanh cho cơ thể.

Ngoài ra, món này còn mang ý nghĩa cầu mong một năm mới đầy sức khỏe.

ANH DƯƠNG (tổng hợp)


Những tưởng chỉ có thể ngắm loài hoa tam giác mạch ở vùng núi Tây Bắc hùng vĩ, thế nhưng còn gì thích thú hơn khi giờ đây chúng ta lại có cơ hội ngắm loài hoa núi rừng này ngay tại Sài Gòn.


Ở Sài Gòn, trên đường Bùi Công Trừng (huyện Hóc Môn) bỗng xuất hiện loài hoa tam giác mạch khiến nhiều bạn trẻ thích thú, đặc biệt là khi dịp Tết Nguyên đán gần kề. Sự xuất hiện của loài hoa này khiến nơi đây như được liên tưởng đến khung cảnh “lạc trôi” vào núi rừng Tây Bắc.

Được biết, vườn hoa tam giác mạch là của chị Võ Hà Anh Tú, trong một lần đi du lịch đến cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang), thấy những cánh đồng hoa tam giác mạch tỏa hương, cùng với vẻ đẹp hấp dẫn khiến chị thấy xao xuyến.

Đến khi về lại Sài Gòn, chị vẫn luôn ao ước có một vườn hoa tam giác mạch ngay tại vườn nhà xen lẫn với các loài hoa chị đang trồng. Thế là chị Tú đã nhờ người thân ở Hà Nội tìm mua hạt giống hoa tam giác mạch về Sài Gòn trồng thử nghiệm.


Những hạt hoa tam giác mạch được chị ươm thành ba luống. Trong đó, hai luống chị ươm trên đất thấp bằng với các loài hoa khác và một luống chị ươm trên mảnh đất gò đồi cao. Thế là vườn hoa tam giác mạch của chị chỉ nảy mầm phát triển ở một luống trên gò đất duy nhất. Sau hơn 2 tháng, hoa bắt đầu nở bông trắng xóa đẹp mắt.

Theo chị Tú, hoa tam giác mạch trồng và chăm sóc cũng đơn giản như những loài hoa khác, chỉ cần tưới nước và bón phân đầy đủ, cây sẽ sinh trưởng và cho hoa. Thời gian tới chị sẽ nhân rộng mô hình hoa tam giác mạch trong vườn nhà, cùng với nhiều loại hoa đang trồng khác như: hồng, cát tường, hướng dương, cúc, lan, hồ điệp...


Hoa tam giác mạch trồng tại Sài Gòn có phần nhạt hơn so với hoa ở Hà Giang, có thể do thời tiết quá nóng. Vì hiếu kỳ và muốn được ngắm nhìn hoa tam giác mạch, khá nhiều người đã tìm đến và chụp ảnh bên cánh đồng hoa.


THÙY ANH (tổng hợp)

Vào sáng sớm trong nhiều ngày qua, TP.HCM bất ngờ xuất hiện hiện tượng sương mù dày đặc, bao phủ một số quận huyện, tầm nhìn bị hạn chế đáng kể.

Các chuyên gia nhận định, hiện tượng sương mù trên không chỉ do hơi nước bốc hơi mà còn do ô nhiễm không khí tạo thành mù khô, gây nguy hiểm đến sức khỏe con người.


SƯƠNG MÙ NHƯ ĐÀ LẠT

Trong những ngày qua, trên địa bàn thành phố liên tiếp xuất hiện hiện tượng sương mù như Đà Lạt vào lúc sáng sớm. Đặc biệt là tại những vùng cửa ngõ của thành phố, những nơi gần sông nước, có sương mù bao phủ dày đặc và kéo dài khá lâu.

Theo báo Pháp luật Online, trong buổi trao đổi với phóng viên ngày 18/1 về hiện tượng trên, ông Lê Đình Quyết, Phó phòng dự báo Đài Khí tượng thủy văn Khu vực Nam bộ cho biết nguyên nhân chính xuất hiện sương mù là do TP.HCM đang phải chịu nhiều tác động bởi rìa xa phía Nam của áp cao lạnh lục địa cực đới nên nền nhiệt giảm xuống và xuất hiện sương mù.  

Cụ thể, ở khoảng 4-7 độ N tồn tại rãnh áp thấp xích đạo, trên đó hình thành những vùng xoáy thấp quy mô nhỏ làm cho thời tiết biển phía Nam xấu đi. Rãnh áp thấp này có xu hướng dịch chuyển lên phía Bắc tức là tiến gần tới đất liền các tỉnh phía Nam, trong đó TP.HCM cũng chịu tác động. 

Cũng chính rãnh áp thấp này mang theo nhiều ẩm từ biển vào. Do đó điều kiện khí quyển ở tầng thấp chứa nhiều hơi ẩm, gặp nền nhiệt thấp sẽ thuận lợi cho quá trình ngưng kết (tạo thành mây dưới tầng thấp).


Ngoài ra, cũng theo ông Quyết, TP.HCM luôn là nơi có mật độ phương tiện giao thông cao vì vậy nên xả lượng khí thải đáng kể vào môi trường. Đồng thời các phương tiện giao thông luôn xáo trộn bụi dưới mặt đường làm bụi bốc lên cao. Khi gặp khí quyển chứa nhiều hơi nước, gió nhẹ gió hình thành một lớp mờ mịt tầng thấp làm giảm tầm nhìn nên chúng ta gọi đấy là hiện tượng sương mù khô. Sương mù khô có khả năng gây ra nguy hiểm cho các phương tiện tham gia giao thông.

NHẬN BIẾT LOẠI SƯƠNG MÙ NGUY HIỂM

Được biết, sương mù bình thường thì bầu trời có màu trắng đục, chúng ta có thể cảm nhận được nhiều hơi ẩm, khi ấy tiết trời sẽ trở nên mát hoặc hơi se lạnh.

Trong khi, mù khô do ô nhiễm thường có màu vàng đục, khiến ta có cảm giác không khí khá khô, không chỉ giảm tầm nhìn gần mặt đất mà cả trên cao. Không những thế, sương mù khô còn ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Khi bị sương ô nhiễm bao phủ, áp suất không khí sẽ thấp dần dẫn đến lượng khí ôxy giảm có thể gây ra cảm giác tức ngực, làm nặng thêm bệnh viêm phế quản, viêm họng và một số bệnh dị ứng khác.


Theo ông Lê Đình Quyết, để giải thích kỹ hơn đâu là hiện tượng “sương mù” do thời tiết, đâu là hiện tượng “sương mù” do ô nhiễm môi trường, cho biết có hai loại sương mù. Một là mù do hơi nước, đây là hiện tượng hết sức bình thường. Đối với với sương mù bình thường chỉ thường xuất hiện vào sáng sớm và nhanh tan khi mặt trời lên.


Hai là “mù khô”. Trong những ngày bình thường, gió sẽ đẩy khói bụi lên cao nhưng vào những ngày gió yếu thì khói bụi không thể khuếch tán nổi và tạo ra hiện tượng mù khô. Thời điểm sang, trưa, chiều đều có thể có hiện tượng này.

Mù khô là hiện tượng được tạo ra từ lượng khí thải và khói bụi lớn từ các nhà máy, xí nghiệp, các phương tiện tham gia giao thông…  được tích tụ ở tầng không khí thấp sát mặt đất nên không thể khuếch tán được. Các chất gây ô nhiễm không khí tạo nên mù khô phổ biến gồm SO2, NOx, O3…. Cũng có thể do nguyên nhân cháy rừng tạo nên khói bụi sinh ra hiện tượng mù khô. Tại Nam Bộ đã từng xuất hiện mù khô do cháy rừng từ Indonesia.

Hiện tượng mù khô sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, dễ gây nên các bệnh về hô hấp. Vì vậy, người dân cần phân biệt đâu là sương mù bình thường và đâu là sương mù do ô nhiễm để đề phòng và tránh những tác động ảnh hưởng đến sức khỏe. Mặt khác, nếu có hiện tượng này thì khi ra đường cần trang bị khẩu trang, đeo kính…


PHAN HỒNG (tổng hợp)


Được tạo bởi Blogger.